Adam Wiebe to znany inżynier i wynalazca, pochodzący z Holandii, któremu udało się zasłynąć w Gdańsku. To on wdrożył złożone innowacyjne rozwiązania inżynieryjne, w tym pierwszą na świecie wielobiegunową kolejkę linową, informuje igdansk.com. W tym artykule opowiemy więcej o jego działalności.
Młodość
Adam Wiebe urodził się w 1584 roku w Holandii, a o jego młodości wiadomo niewiele. Prawdopodobnie mężczyzna został zmuszony do emigracji z rodzinnego kraju z powodu swojej wiary: w tym okresie król Hiszpanii Filip II Habsburg zaczął prześladować protestantów.
W 1616 roku Adam osiedlił się w Gdańsku, gdzie otrzymał nagrodę od lokalnego Urzędu Budowlanego za budowę wiatraka we wsi Olszynka. Dla Wiebego było to cenne doświadczenie: był dumny, że miasto powierzyło mu takie zadanie. W kolejnych latach Adam pracował jako budowniczy młynów, rzemieślnik, wynalazca, budowniczy wodociągów, inżynier wodny i inżynier.
Działalność
Adam był tak pochłonięty pracą, że prawie nie opuszczał Gdańska. W ciągu roku Wiebe brał udział w końcowych etapach budowy Muru Zygmuntowskiego w Warszawie, a także nadzorował budowę wieży ciśnień. Ze stolicy Polski wrócił jako znany inżynier, z którym chciało współpracować wiele osób.
W latach 30. XVII wieku działał jako doradca budowlany w Gdańsku przy budowie mostu przez Wisłę w Toruniu. W tym okresie proponowano mu pracę w innych polskich miastach, w tym w Toruniu, Elblągu i Rydze, ale Wiebe pozostał wierny Gdańskowi i postanowił zamieszkać tu do końca życia.
Wiatrak Adama w Wolnym Mieście działał do 1642 roku. Później został zniszczony. Wiebe zaproponował lokalnym władzom jego odbudowę, ale te nie przystały na propozycję inżyniera. Następnie Adam opracował bieżnię do osuszania terenu, gdy podnosiła się woda na Wiśle. W kolejnych latach Wiebe pracował nad systemem zasilania fontanny Neptuna. W tym okresie rozbudował i zmodernizował sieć wodociągową w Gdańsku oraz oczyścił rowy Nowego Dolnego Miasta.
W kolejnych latach Adam zbudował wiatrak odwadniający Dolne Miasto, dźwig na Ołowiance, olejarnię o zwiększonej wydajności, pogłębiarkę konną, most na śluzie Kamiennej, akwedukt i wiele innych. W 1638 r. Wiebe wynalazł bardzo przydatne gdańskim żeglarzom urządzenie — maszynę do cięcia lodu na Wiśle.
W 1639 r. gdański inżynier otrzymał tytuł rzemieślnika miejskiego. W tym okresie rozpoczął umacnianie Bastionu Zewnętrznego Miasta. Prace wymagały transportu dużych mas ziemi, więc aby nie blokować drogi, Adam opracował specjalną kolejkę linową ze 120 koszami. Kolejka była największą tego typu konstrukcją do XIX wieku i pierwszą kolejką linową z wieloma podporami. Lina opierała się na drewnianych słupach wyposażonych w drewniane koła, po których poruszała się lina, a pracownicy przenosili kosze przez słupy.
W 1646 r. Wiebe brał udział w pracach inżynieryjnych nad dekoracjami na przyjęcie królowej Ludwiki Marii w Gdańsku. Później wykonał małe koło wodne do wieży ciśnień. Wiele z pomysłów, które Adam chciał zrealizować, zostało odrzuconych przez lokalne władze, więc wiele z jego wynalazków pozostało jedynie w wyobraźni inżyniera. Dokładna data śmierci Adama Wiebe nie jest znana, ale uważa się, że zmarł w 1653 roku. Pracę inżyniera kontynuowali jego synowie, w szczególności Jakub i Abraham.
Chociaż Adam Wiebe nie był rodowitym Polakiem, uczciwie pracował dla dobra Polski. Jego wynalazki ułatwiały życie wielu gdańskim żeglarzom i ludziom w ogóle. Władze powierzały mu trudne zadania, wiedząc, że tylko on sobie z nimi poradzi.