Pierwsza wzmianka o Gdańsku pochodzi z 997 roku, co oznacza, że miasto jako takie istniało już w X wieku. Jednak historycy twierdzą, a znaleziska archeologiczne potwierdzają, że na terenie współczesnego Gdańska istniały duże osady w epoce miedzi rzucewskiej kultury archeologicznej, czyli 2500-1500 lat p.n.e.. Obszar ten jest więc bardzo starożytny, co oznacza, że archeolodzy mają z czym pracować, pisze igdansk.com.
Bursztyn, szlak handlowy i handel z Rzymem
W czasach prehistorycznych na terenie współczesnego Gdańska znajdowało się wiele kultur archeologicznych. Wynika to z faktu, że zapotrzebowanie na bursztyn było widoczne już w epoce brązu, ponieważ w tym czasie wytyczono pierwsze szlaki handlowe i potrzebna była swobodnie wymienialna „waluta” dla wygodniejszej wymiany. Taką walutą był właśnie bursztyn. Dlatego plemiona wydobywające bursztyn aktywnie osiedlały się na Pomorzu. Wraz z wydobyciem elektronu, jak miejscowi nazywali skamieniałą żywicę, w regionie rozwinęła się produkcja rękodzieła. Ponadto na wybrzeżu morskim w rejonie współczesnego Pruszcza Gdańskiego powstała fabryka, miejsce wymiany i handlu między lokalnymi i bałtyckimi plemionami a Rzymianami, co również przyczyniło się do zasiedlenia regionu. Szlak Bursztynowy stał się najbardziej aktywną arterią handlową w całej nowożytnej Europie, obejmującą Azję i Chersonez. Tereny w pobliżu Gdańska są więc nieocenionym miejscem pracy dla archeologów. Polscy eksperci to rozumieją, dlatego aktywnie pracują nad badaniem tego regionu. W rzeczywistości większość informacji historycznych o regionie została uzyskana w wyniku żmudnej pracy archeologów.
Średniowiecze i osadnictwo na wyspie
W trakcie rozwoju historycznego osady rozrosły się do dużych osiedli. Dlatego w regionie znajduje się dość duża liczba starożytnych zamków i twierdz. Wykopaliska prowadzone w okolicach Gdańska ujawniły pozostałości średniowiecznych budowli, z których najstarsze pochodzą z XIV w. Podczas budowy IBB Hotel Długi Targ w Gdańsku odnaleziono fragmenty gotyckich murów oraz kilkusetletnie przedmioty. Wśród znalezisk w odkrytym budynku znalazły się dobrze zachowane przedmioty codziennego użytku, takie jak naczynia ceramiczne i piec. Ciekawych znalezisk archeologicznych dostarczyły również wykopaliska na grodzisku wyspowym. Jako że teren zalewowy Motławy był bardzo błotnisty, pradawni przodkowie gdańszczan stworzyli miasto na wyspie, która dla ochrony otoczona była dużym murem i z jednej strony wcinała się w rzekę. Osada nie była duża, ale wykopaliska pokazują, że infrastruktura i budynki mieszkalne były dobrze zaprojektowane i mogły wytrzymać długotrwałe obłężenie.
Niemi świadkowie historii
Dla archeologów niezwykle cenne są kurhany i cmentarzyska, których w Gdańsku i na całym Pomorzu jest wiele. Podczas wykopalisk, które prowadzone są do dziś, archeolodzy znajdują wiele artefaktów, które pomagają uchylić rąbka tajemnicy historii. Badania archeologiczne w pobliżu grodzisk dają wgląd w życie i wierzenia wczesnych Słowian, pozwalają zrozumieć ich światopogląd i pochodzenie.
Współczesna archeologia
Pomimo faktu, że wykopaliska w regionie rozpoczęły się w XIX wieku, pracy dla archeologów nie ubyło. Po II wojnie światowej, w wyniku której Gdańsk został zniszczony w 80%, badania takie zaczęto prowadzić jeszcze aktywniej w celu odbudowy historycznej części Gdańska. W XXI wieku, w ramach projektów odbudowy miasta, archeolodzy kontynuują przywracanie historii kawałek po kawałku, ujawniając nowe szczegóły dotyczące życia i kultury jego mieszkańców.
W celu usystematyzowania wyników prowadzonych prac oraz z myślą o mieszkańcach zainteresowanych historią miasta i gościach regionu, w Gdańsku powstało Muzeum Archeologiczne, w którym znajduje się duża liczba eksponatów znalezionych w regionie.