Roksana Jędrzejewska-Wróbel to jedna z tych autorek, których twórczość towarzyszy czytelnikom niemal od kołyski. W książkach gdańskiej pisarki klasyczne motywy baśniowe zyskują aktualne brzmienie, a historie, które na pierwszy rzut oka wydają się proste, dotykają niezwykle ważnych tematów: wewnętrznych lęków, poszukiwania własnej tożsamości oraz skomplikowanych relacji rodzinnych.
Uznanie ze strony najważniejszych instytucji literackich, w tym liczne wyróżnienia od polskiej sekcji IBBY, jedynie podkreślają wagę jej dorobku. W tym artykule na igdansk.com przybliżamy historię tego, jak Roksana Jędrzejewska-Wróbel stała się jedną z najbardziej cenionych pisarek w Polsce i zdobyła miłość czytelników z różnych pokoleń.
Dorobek naukowy i korzenie literaturoznawcze
Roksana Jędrzejewska-Wróbel urodziła się 1 maja 1969 roku w Gdańsku. Jej droga do świata literatury rozpoczęła się od studiów filologicznych, które stały się fundamentem dla jej późniejszej działalności naukowej oraz pisarskiej. Od wczesnych lat Roksana wykazywała żywe zainteresowanie polską poezją i literaturą, a w szczególności twórczością wybitnych polskich literatek, co stało się kluczowym kierunkiem jej akademickich poszukiwań.
Podczas studiów na Uniwersytecie Gdańskim Jędrzejewska-Wróbel napisała pracę magisterską poświęconą warszawskiej pisarce Annie Świrszczyńskiej. Następnie, pod okiem wybitnego znawcy literatury, profesora Stefana Chwina, obroniła z wyróżnieniem doktorat dotyczący twórczości poetki Kazimiery Iłłakowiczówny. Badania te nie tylko pogłębiły jej wiedzę o rodzimej tradycji literackiej, ale również pomogły uformować własną wizję rozwoju nowoczesnej poezji oraz roli literatury w szerokim kontekście kulturowym.
W trakcie studiów doktoranckich Roksana aktywnie pracowała ze studentami, prowadząc wykłady z zakresu poezji współczesnej. To doświadczenie pozwoliło jej zrozumieć, jak procesy literackie kształtują światopogląd i system wartości odbiorców, co znacząco wpłynęło na jej własny styl pisarski.
Zanim literatura stała się jej główną profesją, Jędrzejewska-Wróbel pełniła funkcję kierowniczki gdańskiego klubu studenckiego „Żak”, gdzie zajmowała się organizacją wydarzeń kulturalnych. Ten okres pozwolił jej połączyć teoretyczną wiedzę akademicką z praktycznymi umiejętnościami, które okazały się nieocenione w jej późniejszej karierze twórczej.
Pierwsze sukcesy literackie i przełom
W 1998 roku, we współautorstwie z profesorem Włodzimierzem Fijałkowskim, napisała książkę „Oto jestem!”. Publikacja ta zyskała w Polsce status szczególny — Ministerstwo Edukacji Narodowej rekomendowało ją jako pomoc dydaktyczną do przedmiotu „Wiedza o życiu seksualnym człowieka” w młodszych klasach szkoły podstawowej. Książka w sposób niezwykle przystępny i delikatny wyjaśnia dzieciom złożone kwestie anatomii, fizjologii oraz cud życia — od poczęcia aż po narodziny.
Rok 2003 przyniósł autorce zwycięstwo w konkursie poetyckim im. Mieczysława Czychowskiego. Ten sukces skłonił gdańską twórczynię do poszerzenia horyzontów. Już w 2004 roku zaprezentowała swoje pierwsze samodzielne dzieło dla dzieci — „Sznurkową historię”. Jest to opowieść o niezwykłej podróży szarego sznurka, którym mała Marianna obwiązała paczkę dla dziadka. Książka promuje wartości humanistyczne, pokazując, że nawet najmniejsze rzeczy mogą zmieniać świat. Za oryginalne ilustracje utwór otrzymał nagrodę PRO BOLONIA 2001, stając się symbolicznym początkiem niezależnej drogi autorskiej pisarki z Gdańska.
Najpopularniejsze utwory dla dzieci
Twórczość Jędrzejewskiej-Wróbel jest przesiąknięta głęboką empatią. Jej książki nie służą wyłącznie rozrywce. Ich celem jest rozwijanie inteligencji emocjonalnej oraz umiejętności współodczuwania. Na początku swojej drogi literackiej stworzyła serię o uroczej ryjówce Florce, która błyskawicznie podbiła serca czytelników. Na podstawie tych opowiadań powstał popularny serial animowany „Pamiętnik Florki”.
Wśród innych znanych pozycji gdańskiej autorki warto wymienić:
- „Praktyczny pan” — opowieść o niezwykle zaradnym mężczyźnie;
- „Siedmiu Wspaniałych i sześć innych, nie całkiem nieznanych historii” — zbiór nowoczesnych bajek, które z humorem traktują o problemach dzieci i młodzieży, podkreślając wagę miłości, akceptacji oraz rozwoju emocjonalnego;
- „Maleńkie królestwo królewny Aurelki” — historia o zwyczajnej dziewczynce, która niespodziewanie zostaje królewną i uczy się samodzielności w magicznym świecie.
Szczególne miejsce w jej dorobku zajmuje książka „Siedem szczęśliwych. Baśnie nie dość znane”. Autorka dokonuje w niej reinterpretacji zapomnianych polskich baśni:
- „Kwiat paproci” — o mądrości i poszukiwaniu szczęścia;
- „Kije samobije” — o budowaniu pewności siebie;
- „Żelazne trzewiczki” — o wytrwałości i małych krokach do wielkiego celu;
- „Dziwożona” — o wolności bycia sobą;
- „Szklana góra” — o pokonywaniu lęków;
- „Woda żywa” — o pragnieniach i odwadze w realizowaniu marzeń;
- „Śpiący rycerze” — o sile płynącej z solidarności.
Trudne tematy społeczne i psychologiczne pisarka podejmuje w poruszającej książce „Kosmita”. Przybliża w niej temat autyzmu, pokazując rzeczywistość oczami dziecka, które odbiera świat w inny sposób. Autorka nie skupia się na definicjach medycznych, lecz poprzez codzienne sytuacje i emocje pomaga czytelnikom zrozumieć, z czym zmagają się takie osoby. To lekcja akceptacji i szacunku dla odmienności.
Literatura zaangażowana i proza dla dorosłych
Rozwój twórczy Jędrzejewskiej-Wróbel zaowocował przejściem do literatury adresowanej do młodzieży i dorosłych. Pisarka odważnie przekracza granice gatunków, skupiając się na głębokich problemach społecznych. Powieść „Stan splątania” z 2021 roku, analizująca konflikty pokoleniowe, okazała się tak trafną diagnozą współczesności, że weszła do kanonu lektur szkolnych.
Z kolei wydana w 2024 roku książka „W krainie snów” zabiera czytelnika w fascynującą podróż do Ameryki. Przygody bohaterki są jedynie tłem dla ważnego tematu parentyfikacji — sytuacji, w której dzieci zbyt wcześnie przejmują role dorosłych. Dzieło to zostało uhonorowane prestiżową nagrodą polskiej sekcji IBBY w kategorii „Książka Roku”.
Na początku 2025 roku ukazała się jej pierwsza powieść dla dorosłego odbiorcy — „12 dni. Patchwork rodzinny”. To dojrzałe studium ludzkiej odporności, opowiadające o trudach żałoby, poszukiwaniu nowego punktu oparcia oraz o tym, jak ważne jest odbudowywanie więzi rodzinnych w dynamicznie zmieniającym się świecie.
Twórczość Roksany Jędrzejewskiej-Wróbel to niezwykła ewolucja — od pogodnych historii dla maluchów po ważką prozę społeczną. Autorka z wielką wrażliwością reaguje na potrzeby swoich odbiorców, tworząc książki, które stają się moralnym drogowskazem zarówno dla dzieci, jak i dorosłych.