{"id":15274,"date":"2024-08-31T15:12:53","date_gmt":"2024-08-31T13:12:53","guid":{"rendered":"https:\/\/igdansk.com\/?p=15274"},"modified":"2024-08-31T15:13:08","modified_gmt":"2024-08-31T13:13:08","slug":"gunter-grass-noblowski-laureat-urodzony-w-gdansku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/igdansk.com\/pl\/eternal-gunter-grass-noblowski-laureat-urodzony-w-gdansku","title":{"rendered":"G\u00fcnter Grass: Noblowski laureat urodzony w Gda\u0144sku"},"content":{"rendered":"\n<p>G\u00fcnter Wilhelm Grass by\u0142 postaci\u0105 niezwyk\u0142\u0105 i niejednoznaczn\u0105. Zapisa\u0142 si\u0119 w historii jako prozaik, cho\u0107 by\u0142 r\u00f3wnie\u017c utalentowanym poet\u0105. Walczy\u0142 w armii nazistowskiej Hitlera, ale wyznawa\u0142 antymilitaryzm. By\u0142 b\u0142yskotliwym publicyst\u0105 politycznym, ale nie wierzy\u0142, \u017ce literatura mo\u017ce zmieni\u0107 \u015bwiat na lepsze. Aby lepiej zrozumie\u0107 jego tw\u00f3rczo\u015b\u0107 lub od razu oceni\u0107 jego dwulicowo\u015b\u0107, warto przyjrze\u0107 si\u0119 jego \u017cyciowej drodze, jak pisze portal <a href=\"http:\/\/igdansk.com\" data-type=\"link\" data-id=\"igdansk.com\">igdansk.com<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_74 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-custom ez-toc-container-direction\">\n<label for=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a1ae0fdf0549\" class=\"ez-toc-cssicon-toggle-label\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/label><input type=\"checkbox\"  id=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a1ae0fdf0549\"  aria-label=\"Toggle\" \/><nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/igdansk.com\/pl\/eternal-gunter-grass-noblowski-laureat-urodzony-w-gdansku\/#Gdanska_przystan_mlodosci\" >Gda\u0144ska przysta\u0144 m\u0142odo\u015bci<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/igdansk.com\/pl\/eternal-gunter-grass-noblowski-laureat-urodzony-w-gdansku\/#Powojenne_tulaczki\" >Powojenne tu\u0142aczki<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/igdansk.com\/pl\/eternal-gunter-grass-noblowski-laureat-urodzony-w-gdansku\/#Polityczna_aktywnosc_Grassa\" >Polityczna aktywno\u015b\u0107 Grassa<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/igdansk.com\/pl\/eternal-gunter-grass-noblowski-laureat-urodzony-w-gdansku\/#Pozostac_wiernym_sobie\" >Pozosta\u0107 wiernym sobie<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Gdanska_przystan_mlodosci\"><\/span>Gda\u0144ska przysta\u0144 m\u0142odo\u015bci<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Przysz\u0142y laureat Nagrody Nobla urodzi\u0142 si\u0119 w Wolnym Mie\u015bcie Gda\u0144sku, dzisiejszym Gda\u0144sku, 16 pa\u017adziernika 1927 roku. Jego rodzice prowadzili niewielki sklepik, z kt\u00f3rego si\u0119 utrzymywali. W rodzinie panowa\u0142 matriarchat \u2013 wszystkim zarz\u0105dza\u0142a matka, kt\u00f3ra, b\u0119d\u0105c Polk\u0105 i katoliczk\u0105, wprowadzi\u0142a swojego syna w katolick\u0105 wiar\u0119. Ojciec by\u0142 Niemcem i wyznawa\u0142 protestantyzm.<\/p>\n\n\n\n<p>Pomimo skromnego \u017cycia, w domu Grass\u00f3w znajdowa\u0142a si\u0119 niewielka biblioteka, kt\u00f3r\u0105 G\u00fcnter wielokrotnie przeczyta\u0142 od deski do deski. Ma\u0142y Grass potrafi\u0142 godzinami zaczytywa\u0107 si\u0119 w ksi\u0105\u017ckach, zaniedbuj\u0105c swoje obowi\u0105zki kuriera w rodzinnym sklepie, za co cz\u0119sto dostawa\u0142 reprymendy od ojca. Przeczyta\u0142 r\u00f3wnie\u017c ksi\u0105\u017cki z lokalnej biblioteki. Ju\u017c w wieku 12 lat zrodzi\u0142a si\u0119 w nim ch\u0119\u0107 zostania pisarzem. Kiedy jednak podzieli\u0142 si\u0119 swoimi marzeniami z rodzin\u0105, spotka\u0142 si\u0119 z drwinami. Mimo to nie zniech\u0119ci\u0142 si\u0119 i jeszcze bardziej zapragn\u0105\u0142 zosta\u0107 literatem. Ch\u0142opak zacz\u0105\u0142 pisa\u0107 ambitn\u0105, jak na jego wiek, powie\u015b\u0107 \u201eKaszubi\u201d o \u015bredniowiecznej Polsce. Jednak wybuch wojny zmusi\u0142 go do od\u0142o\u017cenia powie\u015bci na p\u00f3\u0142k\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p>W czasie wojny m\u0142ody Grass zafascynowa\u0142 si\u0119 ideologi\u0105 aryjsk\u0105 i wst\u0105pi\u0142 do Hitlerjugend, a p\u00f3\u017aniej do armii, gdzie walczy\u0142 jako czo\u0142gista po stronie Niemiec. Zosta\u0142 ranny i trafi\u0142 do niewoli. W obozie jenieckim pracowa\u0142 w kamienio\u0142omie, gdzie dozna\u0142 powa\u017cnej kontuzji ramienia, co doprowadzi\u0142o do jego zwolnienia. Prawdziwym wstrz\u0105sem dla m\u0142odego Grassa by\u0142o odwiedzenie obozu koncentracyjnego w Dachau, gdzie zako\u0144czy\u0142a si\u0119 jego wiara w nar\u00f3d aryjski.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1536\" height=\"864\" src=\"https:\/\/cdn.igdansk.com\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2024\/08\/17155919\/image-40.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-15275\" style=\"width:608px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/cdn.igdansk.com\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2024\/08\/17155919\/image-40.png 1536w, https:\/\/cdn.igdansk.com\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2024\/08\/17155919\/image-40-300x169.png 300w, https:\/\/cdn.igdansk.com\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2024\/08\/17155919\/image-40-768x432.png 768w, https:\/\/cdn.igdansk.com\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2024\/08\/17155919\/image-40-696x392.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 1536px) 100vw, 1536px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Powojenne_tulaczki\"><\/span>Powojenne tu\u0142aczki<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Po wojnie Grass musia\u0142 zmaga\u0107 si\u0119 z trudnymi warunkami i dorywczymi pracami. Nie zdoby\u0142 wykszta\u0142cenia, a jako zwolennik nazizmu nie mia\u0142 szans na presti\u017cow\u0105 prac\u0119. Wykonywa\u0142 najci\u0119\u017csze i najbrudniejsze prace \u2013 wr\u00f3ci\u0142 do pracy w kamienio\u0142omie, by\u0142 pomocnikiem rze\u017abiarza, dozorc\u0105 i \u015bmieciarzem. Po pracy ucz\u0119szcza\u0142 na wieczorowe kursy sztuk pi\u0119knych. Zacz\u0105\u0142 zarabia\u0107 na \u017cycie, sprzedaj\u0105c swoje rysunki i ceramiczne figurki.<\/p>\n\n\n\n<p>W 1952 roku przeprowadzi\u0142 si\u0119 do Francji, gdzie rozpocz\u0105\u0142 karier\u0119 literack\u0105 jako poeta, cho\u0107 jego tw\u00f3rczo\u015b\u0107 nie zosta\u0142a pocz\u0105tkowo powa\u017cnie potraktowana. Tam pozna\u0142 swoj\u0105 \u017con\u0119 \u2013 szwajcarsk\u0105 dziewczyn\u0119, kt\u00f3ra chcia\u0142a zosta\u0107 baletnic\u0105. Mieszkali w Pary\u017cu, \u017cyj\u0105c bardzo biednie, zarabiaj\u0105c na \u017cycie sprzeda\u017c\u0105 glinianych figurek.<\/p>\n\n\n\n<p>Pierwsza ksi\u0105\u017cka G\u00fcntera Grassa ukaza\u0142a si\u0119 w 1954 roku pod tytu\u0142em \u201eZalety dzikich kur: Wiersze, proza, rysunki\u201d. Mimo niewielkiego nak\u0142adu ksi\u0105\u017cka zosta\u0142a zauwa\u017cona w kr\u0119gach literackich, zw\u0142aszcza w popularnej w\u00f3wczas we Francji \u201eGrupie 47\u201d. Grass zosta\u0142 zaproszony na spotkanie klubu literackiego, gdzie czyta\u0142 fragmenty swoich utwor\u00f3w, kt\u00f3re przypad\u0142y do gustu m\u0142odym autorom. Zach\u0119cony sukcesem, Grass zasiad\u0142 do pracy nad now\u0105 powie\u015bci\u0105. Zg\u0142\u0119biaj\u0105c temat obrony Gda\u0144ska podczas wojny, wr\u00f3ci\u0142 do rodzinnego miasta, by zdoby\u0107 potrzebne informacje do ksi\u0105\u017cki. W 1959 roku ukaza\u0142a si\u0119 jego najs\u0142ynniejsza powie\u015b\u0107 \u201eBlaszany b\u0119benek\u201d, za kt\u00f3r\u0105 otrzyma\u0142 Nagrod\u0119 Nobla. Powie\u015b\u0107, obejmuj\u0105ca pierwsz\u0105 po\u0142ow\u0119 XX wieku, opowiada histori\u0119 Oskara Matzeratha, kar\u0142a pisz\u0105cego swoje wspomnienia w zak\u0142adzie psychiatrycznym. Ksi\u0105\u017cka jest pe\u0142na symbolizmu, ironii, groteski i jaskrawych metafor, typowych dla literatury pocz\u0105tku XX wieku. Nast\u0119pnie ukaza\u0142y si\u0119 nowela \u201eKot i mysz\u201d (1961) oraz powie\u015b\u0107 \u201ePsie lata\u201d (1963), stanowi\u0105ce swoiste kontynuacje \u201eBlaszanego b\u0119benka\u201d.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"780\" height=\"468\" src=\"https:\/\/cdn.igdansk.com\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2024\/08\/17155918\/image-41.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-15278\" srcset=\"https:\/\/cdn.igdansk.com\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2024\/08\/17155918\/image-41.png 780w, https:\/\/cdn.igdansk.com\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2024\/08\/17155918\/image-41-300x180.png 300w, https:\/\/cdn.igdansk.com\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2024\/08\/17155918\/image-41-768x461.png 768w, https:\/\/cdn.igdansk.com\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2024\/08\/17155918\/image-41-696x418.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 780px) 100vw, 780px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Polityczna_aktywnosc_Grassa\"><\/span>Polityczna aktywno\u015b\u0107 Grassa<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>W drugiej po\u0142owie XX wieku Grass zacz\u0105\u0142 anga\u017cowa\u0107 si\u0119 politycznie. Wspiera\u0142 socjaldemokrat\u00f3w, nie ograniczaj\u0105c si\u0119 jedynie do artyku\u0142\u00f3w publicystycznych i wyst\u0105pie\u0144 radiowych. Aktywnie uczestniczy\u0142 w mitingach i debatach publicznych w ca\u0142ych Niemczech, a nawet za granic\u0105. Efektem jego politycznej aktywno\u015bci by\u0142a ksi\u0105\u017cka \u201eZ dziennika \u015blimaka\u201d, w kt\u00f3rej opisuje swoje polityczne do\u015bwiadczenia.<\/p>\n\n\n\n<p>Po wydaniu \u201e\u015alimaka\u201d Grass nieco och\u0142on\u0105\u0142 z politycznych zapa\u0142\u00f3w i skupi\u0142 si\u0119 na pisaniu nowej powie\u015bci zatytu\u0142owanej \u201eTurbot\u201d, kt\u00f3ra ukaza\u0142a si\u0119 dopiero w 1977 roku. W powie\u015bci rozwa\u017ca istot\u0119 ludzkiego bytu od paleolitu po wsp\u00f3\u0142czesno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p>Nast\u0119pnie napisa\u0142 opowiadanie \u201eSpotkanie w Telgte\u201d, kt\u00f3re wed\u0142ug krytyk\u00f3w literackich jest jednym z jego najlepszych utwor\u00f3w. G\u0142\u00f3wn\u0105 my\u015bl\u0105 opowiadania jest sceptyczne podej\u015bcie autora do mo\u017cliwo\u015bci literatury zmieniaj\u0105cej \u015bwiat na lepsze.<\/p>\n\n\n\n<p>Po kilkuletniej przerwie Grass opublikowa\u0142 now\u0105 powie\u015b\u0107 \u201eSzczurzyca\u201d, poruszaj\u0105c\u0105 temat globalnych konflikt\u00f3w spo\u0142ecznych.<\/p>\n\n\n\n<p>Og\u00f3\u0142em G\u00fcnter Grass wyda\u0142 ponad 30 ksi\u0105\u017cek, w tym wiersze, eseje, artyku\u0142y polityczne oraz albumy z w\u0142asnymi grafikami i litografiami.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1536\" height=\"864\" src=\"https:\/\/cdn.igdansk.com\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2024\/08\/17155917\/image-42.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-15281\" srcset=\"https:\/\/cdn.igdansk.com\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2024\/08\/17155917\/image-42.png 1536w, https:\/\/cdn.igdansk.com\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2024\/08\/17155917\/image-42-300x169.png 300w, https:\/\/cdn.igdansk.com\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2024\/08\/17155917\/image-42-768x432.png 768w, https:\/\/cdn.igdansk.com\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2024\/08\/17155917\/image-42-696x392.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 1536px) 100vw, 1536px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Pozostac_wiernym_sobie\"><\/span>Pozosta\u0107 wiernym sobie<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Ostatni\u0105 literack\u0105 prac\u0105 Grassa jest ksi\u0105\u017cka \u201eMoje stulecie\u201d. Zawiera ona 100 kr\u00f3tkich opowiada\u0144. Po tej publikacji Grass zamieszcza\u0142 swoje artyku\u0142y w gazetach, gdzie pozosta\u0142 wierny sobie i swoim politycznym przekonaniom, wyra\u017caj\u0105c niekonwencjonalne pogl\u0105dy na problemy spo\u0142eczne. G\u00fcnter Grass zmar\u0142 w 2015 roku na infekcj\u0119 p\u0142uc.<\/p>\n\n\n\n<p>Jak ka\u017cdy artysta, mia\u0142 swoje wielkie dzie\u0142a i bardziej skromne prace. Pomimo uznania jego tw\u00f3rczo\u015bci, Grass nigdy nie szed\u0142 na kompromisy, aby dogodzi\u0107 powszechnym kanonom literatury czy przypodoba\u0107 si\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwu. Wyra\u017ca\u0142 swoje my\u015bli, jak uwa\u017ca\u0142 za s\u0142uszne, nara\u017caj\u0105c si\u0119 na krytyk\u0119, ale pozostaj\u0105c wiernym swoim przekonaniom.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>G\u00fcnter Wilhelm Grass by\u0142 postaci\u0105 niezwyk\u0142\u0105 i niejednoznaczn\u0105. Zapisa\u0142 si\u0119 w historii jako prozaik, cho\u0107 by\u0142 r\u00f3wnie\u017c utalentowanym poet\u0105. Walczy\u0142 w armii nazistowskiej Hitlera, ale wyznawa\u0142 antymilitaryzm. By\u0142 b\u0142yskotliwym publicyst\u0105 politycznym, ale nie wierzy\u0142, \u017ce literatura mo\u017ce zmieni\u0107 \u015bwiat na lepsze. Aby lepiej zrozumie\u0107 jego tw\u00f3rczo\u015b\u0107 lub od razu oceni\u0107 jego dwulicowo\u015b\u0107, warto przyjrze\u0107 si\u0119 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":311,"featured_media":14800,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4822],"tags":[6704,6703,6698,6694,6697,6706,5510,5513,6696,6695,6701,6700,6702,6699,5427,6705],"motype":[4828],"moformat":[6440],"moimportance":[35],"class_list":{"0":"post-15274","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-cultural","8":"tag-artykuly-w-gazetach","9":"tag-artysta","10":"tag-gdanska-przystan-mlodosci","11":"tag-gunter-grass","12":"tag-gunter-wilhelm-grass","13":"tag-maly-grass","14":"tag-naukowcy-z-gdanska","15":"tag-naukowcy-z-politechniki-gdanskiej","16":"tag-noblowski-laureat","17":"tag-noblowski-laureat-urodzony-w-gdansku","18":"tag-polityczna-aktywnosc-grassa","19":"tag-powojenne-tulaczki","20":"tag-pozostac-wiernym-sobie","21":"tag-przyszly-laureat-nagrody-nobla","22":"tag-slawni-ludzie","23":"tag-turbot","24":"motype-eternal","25":"moformat-copywriting-longread","26":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/igdansk.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15274","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/igdansk.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/igdansk.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/igdansk.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/311"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/igdansk.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15274"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/igdansk.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15274\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15284,"href":"https:\/\/igdansk.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15274\/revisions\/15284"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/igdansk.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14800"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/igdansk.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15274"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/igdansk.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15274"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/igdansk.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15274"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/igdansk.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=15274"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/igdansk.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=15274"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/igdansk.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=15274"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}