{"id":14509,"date":"2024-07-30T22:00:14","date_gmt":"2024-07-30T20:00:14","guid":{"rendered":"https:\/\/igdansk.com\/?p=14509"},"modified":"2024-07-30T22:00:36","modified_gmt":"2024-07-30T20:00:36","slug":"historia-gdanskiego-naukowca-daniela-gralatha","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/igdansk.com\/pl\/eternal-historia-gdanskiego-naukowca-daniela-gralatha","title":{"rendered":"Historia gda\u0144skiego naukowca Daniela Gralatha"},"content":{"rendered":"\n

Przez wiele wiek\u00f3w w Gda\u0144sku rodzi\u0142o si\u0119 wielu utalentowanych ludzi. Byli w\u015br\u00f3d nich tacy, kt\u00f3rzy imponowali bystro\u015bci\u0105 umys\u0142u. Jednym z nich by\u0142 polski naukowiec Daniel Gralath, informuje igdansk.com<\/a>. W tym artykule opowiemy wi\u0119cej o jego \u017cyciu i pracy.<\/p>\n\n\n\n

M\u0142odo\u015b\u0107<\/h2>\n\n\n\n

Daniel Gralath urodzi\u0142 si\u0119 w Gda\u0144sku w 1708 roku w zamo\u017cnej rodzinie kupieckiej Karla-Ludwiga Gralatha. Od najm\u0142odszych lat wykazywa\u0142 zainteresowanie naukami<\/a> \u015bcis\u0142ymi. Uczy\u0142 si\u0119 w Gda\u0144skim Gimnazjum Akademickim. To w\u0142a\u015bnie studia w tej plac\u00f3wce sk\u0142oni\u0142y Daniela do napisania w przysz\u0142o\u015bci kilku rozpraw w j\u0119zyku \u0142aci\u0144skim.<\/p>\n\n\n\n

W 1728 r. Gralath zdecydowa\u0142 si\u0119 na studia w Halle, Lejdzie i Marburgu. Po powrocie do rodzinnego Gda\u0144ska jego \u017cycie uleg\u0142o zmianie: o\u017ceni\u0142 si\u0119 z c\u00f3rk\u0105 wybitnego przyrodnika Jakoba-Theodora Kleina. Zmiany czeka\u0142y jednak Daniela nie tylko w \u017cyciu osobistym, ale r\u00f3wnie\u017c w karierze zawodowej.<\/p>\n\n\n\n

Dalsza dzia\u0142alno\u015b\u0107<\/h2>\n\n\n\n

W latach trzydziestych XIX wieku Daniel by\u0142 wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cycielem Towarzystwa Przyrodniczego w Gda\u0144sku, jednej z najstarszych organizacji w Polsce. Towarzystwo organizowa\u0142o odczyty i przedstawienia do\u015bwiadczalne z zakresu nauk przyrodniczych i \u015bcis\u0142ych, gromadzi\u0142o zbiory przyrodnicze i paleontologiczne oraz prowadzi\u0142o bibliotek\u0119 naukow\u0105. Ponadto wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142o z w\u0142adzami miasta w zakresie ustawodawstwa medycznego. W ramach tej organizacji Daniel mia\u0142 wi\u0119c wiele do zrobienia.<\/p>\n\n\n\n

Najbardziej interesowa\u0142a Gralatha nauka stosowana, a mianowicie in\u017cynieria elektryczna. Jego badania dotyczy\u0142y wytwarzania, przesy\u0142u i dystrybucji energii elektrycznej, a tak\u017ce projektowania i dzia\u0142ania system\u00f3w elektrycznych. Stara\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c rozwija\u0107 wykorzystanie komponent\u00f3w i system\u00f3w elektronicznych.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

W 1746 roku Gralath rozpocz\u0105\u0142 badania nad butelk\u0105 lejdejsk\u0105, kt\u00f3ra zosta\u0142a wynaleziona przez niemieckiego naukowca Ewalda Kleista. By\u0142o to urz\u0105dzenie do przechowywania \u0142adunku elektrycznego, kt\u00f3re by\u0142o r\u00f3wnie\u017c pierwszym kondensatorem. Daniel wyja\u015bni\u0142, jak dzia\u0142a\u0142a butelka i zastosowa\u0142 po\u0142\u0105czenie wielu z tych urz\u0105dze\u0144 w bateriach. Ponadto naukowiec zmierzy\u0142 si\u0142\u0119 pomi\u0119dzy na\u0142adowanymi kapslami butelek, a kilka lat p\u00f3\u017aniej opisa\u0142 swoje badania w podr\u0119czniku Historia elektryczno\u015bci \u2014 pierwszej na \u015bwiecie pracy na temat elektrostatyki. Dzi\u0119ki swoim osi\u0105gni\u0119ciom naukowym Gralath zosta\u0142 mianowany cz\u0142onkiem Towarzystwa Naukowego w Getyndze.<\/p>\n\n\n\n

Wkr\u00f3tce \u017cycie Daniela potoczy\u0142o si\u0119 inaczej. W 1754 r. rozpocz\u0105\u0142 prac\u0119 w administracji Gda\u0144ska, zosta\u0142 pos\u0142em ludowym, a p\u00f3\u017aniej rajc\u0105, burgrabi\u0105 kr\u00f3lewskim. W 1763 r. zosta\u0142 burmistrzem Gda\u0144ska i pe\u0142ni\u0142 t\u0119 funkcj\u0119 a\u017c do \u015bmierci.<\/p>\n\n\n\n

Daniel Gralath zmar\u0142 w 1767 roku. Zosta\u0142 pochowany w Bazylice Mariackiej w Gda\u0144sku, ale jego miejsce poch\u00f3wku by\u0142o wcze\u015bniej nieznane. W swoim testamencie uczony zaznaczy\u0142, aby wszystkie jego fundusze zosta\u0142y przeznaczone na stworzenie Wielkiej Alei Lipowej mi\u0119dzy Gda\u0144skiem a Wrzeszczem.<\/p>\n\n\n\n

Dzie\u0142o Gralatha kontynuowali jego synowie \u2013 Karol Fryderyk i Daniel M\u0142odszy. Najstarszy syn by\u0142 rajc\u0105 miejskim, a w okresie napoleo\u0144skiego Wolnego Miasta zosta\u0142 przewodnicz\u0105cym Senatu Gda\u0144skiego. M\u0142odszy syn by\u0142 profesorem, a p\u00f3\u017aniej dyrektorem Gda\u0144skiego Gimnazjum Akademickiego. Daniel m\u0142odszy by\u0142 tak\u017ce autorem cennej ksi\u0105\u017cki Historia Gda\u0144ska. <\/p>\n\n\n\n

W 1901 r. na cze\u015b\u0107 Daniela Gralatha wzniesiono pomnik w formie nier\u00f3wnego g\u0142azu z tablic\u0105 pami\u0105tkow\u0105. W 2004 roku w jednym z gda\u0144skich park\u00f3w stan\u0105\u0142 pomnik harcerzy, a na kamieniu wmurowano now\u0105 tablic\u0119 ku czci polskiego naukowca. Daniel zosta\u0142 tak\u017ce patronem tramwaju Pesa Swing oraz gda\u0144skich autobus\u00f3w z numerem tablicowym 1011. W ten spos\u00f3b Wolne Miasto stara si\u0119 zachowa\u0107 pami\u0119\u0107 o wybitnym i utalentowanym naukowcu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Przez wiele wiek\u00f3w w Gda\u0144sku rodzi\u0142o si\u0119 wielu utalentowanych ludzi. Byli w\u015br\u00f3d nich tacy, kt\u00f3rzy imponowali bystro\u015bci\u0105 umys\u0142u. Jednym z nich by\u0142 polski naukowiec Daniel Gralath, informuje igdansk.com. W tym artykule opowiemy wi\u0119cej o jego \u017cyciu i pracy. M\u0142odo\u015b\u0107 Daniel Gralath urodzi\u0142 si\u0119 w Gda\u0144sku w 1708 roku w zamo\u017cnej rodzinie kupieckiej Karla-Ludwiga Gralatha. Od […]<\/p>\n","protected":false},"author":318,"featured_media":14297,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4823],"tags":[5651,6245,5652,6247,6246,5649,5510,5513,5427,6244],"moimportance":[35],"motype":[4828],"moformat":[88],"class_list":["post-14509","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-innovator","tag-badania-naukowe","tag-biografia-wynalazcy","tag-historia-gdanskich-naukowcow","tag-historia-gdanskiego-naukowca","tag-historia-gdanskiego-naukowca-daniela-gralatha","tag-historie-znanych-naukowcow","tag-naukowcy-z-gdanska","tag-naukowcy-z-politechniki-gdanskiej","tag-slawni-ludzie","tag-wynalazcy-z-gdanska","moimportance-retranslyacziya-v-agregatory","motype-eternal","moformat-copywriting"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/igdansk.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14509","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/igdansk.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/igdansk.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/igdansk.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/318"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/igdansk.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14509"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/igdansk.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14509\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14513,"href":"https:\/\/igdansk.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14509\/revisions\/14513"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/igdansk.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14297"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/igdansk.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14509"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/igdansk.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14509"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/igdansk.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14509"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/igdansk.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=14509"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/igdansk.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=14509"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/igdansk.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=14509"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}