{"id":14504,"date":"2024-07-30T21:57:36","date_gmt":"2024-07-30T19:57:36","guid":{"rendered":"https:\/\/igdansk.com\/?p=14504"},"modified":"2024-07-30T21:58:03","modified_gmt":"2024-07-30T19:58:03","slug":"adam-wiebe-historia-holenderskiego-inzyniera-ktory-stal-sie-slawny-w-gdansku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/igdansk.com\/pl\/eternal-adam-wiebe-historia-holenderskiego-inzyniera-ktory-stal-sie-slawny-w-gdansku","title":{"rendered":"Adam Wiebe: historia holenderskiego in\u017cyniera, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 s\u0142awny w Gda\u0144sku"},"content":{"rendered":"\n

Adam Wiebe to znany in\u017cynier i wynalazca, pochodz\u0105cy z Holandii, kt\u00f3remu uda\u0142o si\u0119 zas\u0142yn\u0105\u0107 w Gda\u0144sku. To on wdro\u017cy\u0142 z\u0142o\u017cone innowacyjne rozwi\u0105zania in\u017cynieryjne, w tym pierwsz\u0105 na \u015bwiecie wielobiegunow\u0105 kolejk\u0119 linow\u0105, informuje igdansk.com<\/a>. W tym artykule opowiemy wi\u0119cej o jego dzia\u0142alno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

M\u0142odo\u015b\u0107<\/h2>\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Adam Wiebe urodzi\u0142 si\u0119 w 1584 roku w Holandii, a o jego m\u0142odo\u015bci wiadomo niewiele. Prawdopodobnie m\u0119\u017cczyzna zosta\u0142 zmuszony do emigracji z rodzinnego kraju z powodu swojej wiary: w tym okresie kr\u00f3l Hiszpanii Filip II Habsburg zacz\u0105\u0142 prze\u015bladowa\u0107 protestant\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

W 1616 roku Adam osiedli\u0142 si\u0119 w Gda\u0144sku, gdzie otrzyma\u0142 nagrod\u0119 od lokalnego Urz\u0119du Budowlanego za budow\u0119 wiatraka we wsi Olszynka. Dla Wiebego by\u0142o to cenne do\u015bwiadczenie: by\u0142 dumny, \u017ce miasto powierzy\u0142o mu takie zadanie. W kolejnych latach Adam pracowa\u0142 jako budowniczy m\u0142yn\u00f3w, rzemie\u015blnik, wynalazca, budowniczy wodoci\u0105g\u00f3w, in\u017cynier wodny i in\u017cynier.<\/p>\n\n\n\n

Dzia\u0142alno\u015b\u0107<\/h2>\n\n\n\n

Adam by\u0142 tak poch\u0142oni\u0119ty prac\u0105, \u017ce prawie nie opuszcza\u0142 Gda\u0144ska.  W ci\u0105gu roku Wiebe bra\u0142 udzia\u0142 w ko\u0144cowych etapach budowy Muru Zygmuntowskiego w Warszawie, a tak\u017ce nadzorowa\u0142 budow\u0119 wie\u017cy ci\u015bnie\u0144. Ze stolicy Polski wr\u00f3ci\u0142 jako znany in\u017cynier, z kt\u00f3rym chcia\u0142o wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 wiele os\u00f3b. <\/p>\n\n\n\n

W latach 30. XVII wieku dzia\u0142a\u0142 jako doradca budowlany w Gda\u0144sku przy budowie mostu przez Wis\u0142\u0119 w Toruniu. W tym okresie proponowano mu prac\u0119 w innych polskich miastach, w tym w Toruniu, Elbl\u0105gu i Rydze, ale Wiebe pozosta\u0142 wierny Gda\u0144skowi i postanowi\u0142 zamieszka\u0107 tu do ko\u0144ca \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n

Wiatrak Adama w Wolnym Mie\u015bcie dzia\u0142a\u0142 do 1642 roku. P\u00f3\u017aniej zosta\u0142 zniszczony. Wiebe zaproponowa\u0142 lokalnym w\u0142adzom jego odbudow\u0119, ale te nie przysta\u0142y na propozycj\u0119 in\u017cyniera<\/a>. Nast\u0119pnie Adam opracowa\u0142 bie\u017cni\u0119 do osuszania terenu, gdy podnosi\u0142a si\u0119 woda na Wi\u015ble. W kolejnych latach Wiebe pracowa\u0142 nad systemem zasilania fontanny Neptuna. W tym okresie rozbudowa\u0142 i zmodernizowa\u0142 sie\u0107 wodoci\u0105gow\u0105 w Gda\u0144sku oraz oczy\u015bci\u0142 rowy Nowego Dolnego Miasta.<\/p>\n\n\n\n

W kolejnych latach Adam zbudowa\u0142 wiatrak odwadniaj\u0105cy Dolne Miasto, d\u017awig na O\u0142owiance, olejarni\u0119 o zwi\u0119kszonej wydajno\u015bci, pog\u0142\u0119biark\u0119 konn\u0105, most na \u015bluzie Kamiennej, akwedukt i wiele innych. W 1638 r. Wiebe wynalaz\u0142 bardzo przydatne gda\u0144skim \u017ceglarzom urz\u0105dzenie \u2014 maszyn\u0119 do ci\u0119cia lodu na Wi\u015ble.<\/p>\n\n\n\n

W 1639 r. gda\u0144ski in\u017cynier otrzyma\u0142 tytu\u0142 rzemie\u015blnika miejskiego. W tym okresie rozpocz\u0105\u0142 umacnianie Bastionu Zewn\u0119trznego Miasta. Prace wymaga\u0142y transportu du\u017cych mas ziemi, wi\u0119c aby nie blokowa\u0107 drogi, Adam opracowa\u0142 specjaln\u0105 kolejk\u0119 linow\u0105 ze 120 koszami. Kolejka by\u0142a najwi\u0119ksz\u0105 tego typu konstrukcj\u0105 do XIX wieku i pierwsz\u0105 kolejk\u0105 linow\u0105 z wieloma podporami. Lina opiera\u0142a si\u0119 na drewnianych s\u0142upach wyposa\u017conych w drewniane ko\u0142a, po kt\u00f3rych porusza\u0142a si\u0119 lina, a pracownicy przenosili kosze przez s\u0142upy.<\/p>\n\n\n\n

W 1646 r. Wiebe bra\u0142 udzia\u0142 w pracach in\u017cynieryjnych nad dekoracjami na przyj\u0119cie kr\u00f3lowej Ludwiki Marii w Gda\u0144sku. P\u00f3\u017aniej wykona\u0142 ma\u0142e ko\u0142o wodne do wie\u017cy ci\u015bnie\u0144. Wiele z pomys\u0142\u00f3w, kt\u00f3re Adam chcia\u0142 zrealizowa\u0107, zosta\u0142o odrzuconych przez lokalne w\u0142adze, wi\u0119c wiele z jego wynalazk\u00f3w pozosta\u0142o jedynie w wyobra\u017ani in\u017cyniera. Dok\u0142adna data \u015bmierci Adama Wiebe nie jest znana, ale uwa\u017ca si\u0119, \u017ce zmar\u0142 w 1653 roku. Prac\u0119 in\u017cyniera kontynuowali jego synowie, w szczeg\u00f3lno\u015bci Jakub i Abraham.<\/p>\n\n\n\n

Chocia\u017c Adam Wiebe nie by\u0142 rodowitym Polakiem, uczciwie pracowa\u0142 dla dobra Polski. Jego wynalazki u\u0142atwia\u0142y \u017cycie wielu gda\u0144skim \u017ceglarzom i ludziom w og\u00f3le. W\u0142adze powierza\u0142y mu trudne zadania, wiedz\u0105c, \u017ce tylko on sobie z nimi poradzi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Adam Wiebe to znany in\u017cynier i wynalazca, pochodz\u0105cy z Holandii, kt\u00f3remu uda\u0142o si\u0119 zas\u0142yn\u0105\u0107 w Gda\u0144sku. To on wdro\u017cy\u0142 z\u0142o\u017cone innowacyjne rozwi\u0105zania in\u017cynieryjne, w tym pierwsz\u0105 na \u015bwiecie wielobiegunow\u0105 kolejk\u0119 linow\u0105, informuje igdansk.com. W tym artykule opowiemy wi\u0119cej o jego dzia\u0142alno\u015bci. M\u0142odo\u015b\u0107 Adam Wiebe urodzi\u0142 si\u0119 w 1584 roku w Holandii, a o jego m\u0142odo\u015bci […]<\/p>\n","protected":false},"author":318,"featured_media":14276,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4823],"tags":[6236,6245,6241,6243,6237,6238,6239,5427,6242,6240,6244],"moimportance":[35],"motype":[4828],"moformat":[88],"class_list":["post-14504","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-innovator","tag-adam-wiebe","tag-biografia-wynalazcy","tag-filip-ii-habsburg","tag-fontanny-neptuna","tag-historia-holenderskiego-inzyniera","tag-inzynier","tag-inzynier-i-wynalazca","tag-slawni-ludzie","tag-wiatrak-adama-w-wolnym-miescie","tag-wynalazca","tag-wynalazcy-z-gdanska","moimportance-retranslyacziya-v-agregatory","motype-eternal","moformat-copywriting"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/igdansk.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14504","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/igdansk.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/igdansk.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/igdansk.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/318"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/igdansk.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14504"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/igdansk.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14504\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14508,"href":"https:\/\/igdansk.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14504\/revisions\/14508"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/igdansk.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14276"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/igdansk.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14504"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/igdansk.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14504"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/igdansk.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14504"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/igdansk.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=14504"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/igdansk.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=14504"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/igdansk.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=14504"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}