{"id":13589,"date":"2023-05-31T22:55:37","date_gmt":"2023-05-31T20:55:37","guid":{"rendered":"https:\/\/igdansk.com\/?p=13589"},"modified":"2023-05-31T22:55:45","modified_gmt":"2023-05-31T20:55:45","slug":"pierwszy-atlas-ksiezyca-biografia-i-odkrycia-astronoma-jana-heweliusza","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/igdansk.com\/pl\/eternal-pierwszy-atlas-ksiezyca-biografia-i-odkrycia-astronoma-jana-heweliusza","title":{"rendered":"Pierwszy atlas Ksi\u0119\u017cyca: biografia i odkrycia astronoma Jana Heweliusza"},"content":{"rendered":"\n<p>Jan Heweliusz \u2014 jeden z historycznych symboli Gda\u0144ska. Uczony znany jest jako wielki intelektualista &#8211; wraz z urodzonym w mie\u015bcie Danielem Fahrenheitem i Arturem Schopenhauerem. Za \u017cycia astronoma jego obserwatorium by\u0142o znane jako jedno z najwa\u017cniejszych o\u015brodk\u00f3w astronomii w Europie, pisze<a href=\"https:\/\/igdansk.com\/\"> igdansk.com<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_74 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-custom ez-toc-container-direction\">\n<label for=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a141e1f08284\" class=\"ez-toc-cssicon-toggle-label\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/label><input type=\"checkbox\"  id=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a141e1f08284\"  aria-label=\"Toggle\" \/><nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/igdansk.com\/pl\/eternal-pierwszy-atlas-ksiezyca-biografia-i-odkrycia-astronoma-jana-heweliusza\/#Zyciorys\" >\u017byciorys<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/igdansk.com\/pl\/eternal-pierwszy-atlas-ksiezyca-biografia-i-odkrycia-astronoma-jana-heweliusza\/#Obserwatorium_%E2%80%94_naukowa_korona_miasta\" >Obserwatorium \u2014 naukowa korona miasta<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/igdansk.com\/pl\/eternal-pierwszy-atlas-ksiezyca-biografia-i-odkrycia-astronoma-jana-heweliusza\/#Pozar\" >Po\u017car<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/igdansk.com\/pl\/eternal-pierwszy-atlas-ksiezyca-biografia-i-odkrycia-astronoma-jana-heweliusza\/#Ksiazki_i_wynalazki_Heweliusza\" >Ksi\u0105\u017cki i wynalazki Heweliusza<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Zyciorys\"><\/span>\u017byciorys<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Urodzi\u0142 si\u0119 28 stycznia 1611 roku w rodzinie Abrahama i Korduli Gewelke. Nazwisko &#8222;Gewelke&#8221; zmienia\u0142o si\u0119 wiele razy, uznany za Heweliusza. Pochodzi\u0142 z niemieckoj\u0119zycznej, lutera\u0144skiej rodziny.<\/p>\n\n\n\n<p>Jako dziecko Jan ucz\u0119szcza\u0142 do Gimnazjum. Jego nauczycielem by\u0142 znany matematyk Piotr Kr\u00fcger. W 1630 roku Heweliusz rozpocz\u0105\u0142 studia prawniczo-ekonomiczne w Lejdzie. Po uko\u0144czeniu studi\u00f3w podr\u00f3\u017cowa\u0142 po Francji i Anglii, gdzie pozna\u0142 Pierre&#8217;a Gassendiego, Marina Mersena i Athanasiusa Kirchera.<\/p>\n\n\n\n<p>Naukowiec mia\u0142 szcz\u0119\u015bcie spotka\u0107 dwie kobiety, kt\u00f3re wspiera\u0142y jego rozw\u00f3j naukowy, oraz wielu zwolennik\u00f3w, kt\u00f3rzy wierzyli w jego talenty. Swoj\u0105 pierwsz\u0105 \u017con\u0119 Katarzyn\u0119 pozna\u0142 po powrocie do Gda\u0144ska. Pobrali si\u0119 21 marca 1635 roku. W 1636 roku Heweliusz zosta\u0142 cz\u0142onkiem cechu piwowar\u00f3w, co przynios\u0142o mu bogactwo i siln\u0105 pozycj\u0119 w spo\u0142ecze\u0144stwie. Niestety Katarzyna zmar\u0142a na nieznan\u0105 chorob\u0119 w 1662 roku.<\/p>\n\n\n\n<p>P\u00f3\u0142tora roku p\u00f3\u017aniej Heweliusz po\u015blubi\u0142 kobiet\u0119, kt\u00f3ra sta\u0142a si\u0119 jego najlepszym partnerem w jego poszukiwaniach nieznanego na nocnym niebie \u2013 El\u017cbiet\u0105 Heweliusz z domu Koopman. By\u0142a najm\u0142odsz\u0105 c\u00f3rk\u0105 w rodzinie kupieckiej. Obie kobiety by\u0142y znane z tego, \u017ce bardzo troszczy\u0142y si\u0119 o m\u0119\u017ca oraz by\u0142y kochaj\u0105cymi \u017conami.<\/p>\n\n\n\n<p>El\u017cbieta mia\u0142a zaledwie 16 lat, kiedy po\u015blubi\u0142a Heweliusza. P\u00f3\u017aniej by\u0142a pierwsz\u0105 kobiet\u0105 w astronomii, kt\u00f3ra poczyni\u0142a znaczne post\u0119py. El\u017cbieta urodzi\u0142a mu czworo dzieci i przej\u0119\u0142a wszystkie codzienne obowi\u0105zki. Pozwoli\u0142o to Heweliuszowi pracowa\u0107 jak najwi\u0119cej nad swoimi badaniami i odkryciami. Po \u015bmierci Jana opublikowa\u0142a nawet dwie jego ksi\u0105\u017cki. Kobieta uko\u0144czy\u0142a r\u00f3wnie\u017c niekt\u00f3re z jego nieopisanych r\u0119kopis\u00f3w i zosta\u0142a pierwsz\u0105 kobiet\u0105-astronomem w swojej cz\u0119\u015bci \u015bwiata.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Obserwatorium_%E2%80%94_naukowa_korona_miasta\"><\/span>Obserwatorium \u2014 naukowa korona miasta<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Obserwatorium Heweliusza by\u0142o znane jako Stellaeburgum &#8211; co oznacza &#8222;Gwiazdogr\u00f3d&#8221; (albo &#8222;Gwiezdny Zamek&#8221;). Znajdowa\u0142a si\u0119 na dachu trzech po\u0142\u0105czonych dom\u00f3w Heweliusza na rogu dzisiejszej ulicy Korzennej. Ca\u0142\u0105 budow\u0119 planowa\u0142 sam astronom.<\/p>\n\n\n\n<p>Heweliusz zbudowa\u0142 Obserwatorium w 1641 roku. Pomieszczenie zosta\u0142o wyposa\u017cone w doskona\u0142e instrumenty, w tym du\u017c\u0105 lunet\u0119 Heweliusza o d\u0142ugiej ogniskowej 46 metr\u00f3w. By\u0142a to prawdopodobnie najd\u0142u\u017csza luneta a\u017curowa, jaka powsta\u0142a przed pojawieniem si\u0119 teleskopu powietrznego.<\/p>\n\n\n\n<p>Dzi\u0119ki swoim zdolno\u015bciom analitycznym Heweliusz sta\u0142 si\u0119 znany w\u015br\u00f3d rodziny kr\u00f3lewskiej i zyska\u0142 poparcie wielu najwa\u017cniejszych ludzi swoich czas\u00f3w. W 1659 roku uczony cieszy\u0142 si\u0119 \u017cyczliwo\u015bci\u0105 kr\u00f3la Polski &#8211; Jana Kazimierza. Jego prywatne obserwatorium odwiedzi\u0142a r\u00f3wnie\u017c 29 stycznia 1660 roku Polska kr\u00f3lowa Ludwika Maria Gonzaga. Otrzyma\u0142 r\u00f3wnie\u017c wsparcie finansowe od dworu kr\u00f3la Francji Ludwika XIV.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1290\" height=\"787\" src=\"https:\/\/cdn.igdansk.com\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/05\/17160815\/image-78.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-13590\" srcset=\"https:\/\/cdn.igdansk.com\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/05\/17160815\/image-78.png 1290w, https:\/\/cdn.igdansk.com\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/05\/17160815\/image-78-300x183.png 300w, https:\/\/cdn.igdansk.com\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/05\/17160815\/image-78-768x469.png 768w, https:\/\/cdn.igdansk.com\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/05\/17160815\/image-78-696x425.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 1290px) 100vw, 1290px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p>Kr\u00f3l Polski Jan III Sobieski regularnie odwiedza\u0142 Heweliusza w latach 1677-1683. By\u0142 pod takim wra\u017ceniem od uczonego i jego pracy, \u017ce zwolni\u0142 astronoma z p\u0142acenia podatk\u00f3w zwi\u0105zanych z warzeniem piwa i pozwoli\u0142 mu sprzedawa\u0107 piwo poza miastem. Przyja\u017a\u0144 ta zosta\u0142a zwie\u0144czona nazw\u0105 gwiazdozbioru &#8222;Scutum Sobiescianum&#8221; (Tarcza Sobieskiego) na cze\u015b\u0107 wiede\u0144skiego triumfu monarchy.<\/p>\n\n\n\n<p>Obserwatorium sta\u0142o si\u0119 przez pewien czas jedn\u0105 z najwa\u017cniejszych cz\u0119\u015bci miasta. Spo\u0142eczno\u015b\u0107 naukowa podziwia\u0142a now\u0105 instytucj\u0119. Z ca\u0142ej Europy przyje\u017cd\u017cali tam m\u0142odzi kandydaci nauk \u015bcis\u0142ych, aby studiowa\u0107 u gda\u0144skiego magistra.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Pozar\"><\/span>Po\u017car<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>W obserwatorium wybuch\u0142 po\u017car 26 wrze\u015bnia 1679 roku. Podczas gdy El\u017cbieta i Jan byli nieobecni, &#8222;ogie\u0144 wznieci\u0142 jeden ze s\u0142u\u017c\u0105cych \u2013 celowo, albo przypadkiem&#8221;. Takie dane podano w opowiadaniu, kt\u00f3re zosta\u0142o powt\u00f3rzone w pracy &#8222;Atlas cia\u0142 niebieskich&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>Wielkie obserwatorium Heweliusza zosta\u0142o zniszczone w wyniku po\u017caru. Ogie\u0144 zniszczy\u0142 jego ksi\u0105\u017cki, narz\u0119dzia i rzeczy osobiste. Po tej tragedii Heweliusz opisa\u0142 katastrof\u0119 w przedmowie do swojego &#8222;Annus climactericus&#8221; (1685). To niefortunne wydarzenie dotkn\u0119\u0142o i bardzo zdenerwowa\u0142o Heweliusza.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"499\" src=\"https:\/\/cdn.igdansk.com\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/05\/17160813\/image-79.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-13593\" srcset=\"https:\/\/cdn.igdansk.com\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/05\/17160813\/image-79.png 800w, https:\/\/cdn.igdansk.com\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/05\/17160813\/image-79-300x187.png 300w, https:\/\/cdn.igdansk.com\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/05\/17160813\/image-79-768x479.png 768w, https:\/\/cdn.igdansk.com\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/05\/17160813\/image-79-696x434.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p>Instrumenty astronomiczne, notatki i stosy r\u0119kopis\u00f3w sp\u0142on\u0119\u0142y, a obserwatorium bardzo ucierpia\u0142o. Uwa\u017ca si\u0119, \u017ce c\u00f3rka Heweliusza, Katarzyna, mia\u0142a do\u015b\u0107 przezorno\u015bci, aby uratowa\u0107 rodzinny r\u0119kopis &#8222;Catalogus stellarum fixarum&#8221;. Cudem ten r\u0119kopis uda\u0142o si\u0119 uratowa\u0107 przed kolejnymi po\u017carami i bombardowaniami: od obl\u0119\u017cenia Gda\u0144ska w 1734 roku po bombardowania podczas II wojny \u015bwiatowej.<\/p>\n\n\n\n<p>Heweliusz pr\u00f3bowa\u0142 naprawi\u0107 sytuacj\u0119. Kiedy doszed\u0142 do siebie \u2014 stara\u0142 si\u0119 wyremontowa\u0107 uszkodzone obiekty, odtworzy\u0107 stare notatki. Naukowiec pr\u00f3bowa\u0142 zapisa\u0107 wszystko, co pami\u0119ta\u0142 z poprzednich prac. Nast\u0119pnie przygotowa\u0142 swoje obserwatorium do obserwacji komety w grudniu 1680 roku. Astronom p\u00f3\u017aniej nazwa\u0142 gwiazdozbi\u00f3r Sekstantem ku czci swoich zaginionych instrument\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Ksiazki_i_wynalazki_Heweliusza\"><\/span>Ksi\u0105\u017cki i wynalazki Heweliusza<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Jan Heweliusz by\u0142 w stanie skupi\u0107 si\u0119 na swojej karierze i pasjach w spokojnym \u015brodowisku stworzonym dla niego przez jego \u017con\u0119. Zacz\u0105\u0142 studiowa\u0107 astronomi\u0119 od oko\u0142o 1639 roku. Specjalista odegra\u0142 r\u00f3wnie\u017c przewodni\u0105 rol\u0119 w urz\u0119dzie miejskim i zosta\u0142 rajc\u0105 w 1651 roku. Z czasem zyska\u0142 reputacj\u0119 astronoma, kt\u00f3ry by\u0142 &#8222;za\u0142o\u017cycielem topografii ksi\u0119\u017cycowej&#8221; i odkry\u0142 dziesi\u0119\u0107 nowych konstelacji. (Siedem z nich s\u0105 nadal uznawane przez spo\u0142eczno\u015b\u0107 naukow\u0105). Kiedy Jan nie bada\u0142 nieba, pr\u00f3bowa\u0142 wynale\u017a\u0107 nowe narz\u0119dzia, aby jego obserwacje i analizy by\u0142y bardziej skuteczne. Jednym z jego wynalazk\u00f3w jest wahad\u0142o do obserwacji za\u0107mienia s\u0142o\u0144ca.<\/p>\n\n\n\n<p>W 1664 roku Heweliusz zosta\u0142 cz\u0142onkiem znanego Towarzystwa Kr\u00f3lewskiego w Londynie. 15 lat p\u00f3\u017aniej odwiedzi\u0142 go m\u0142ody Anglik o imieniu Edmond Halley. Towarzystwo chcia\u0142o, aby Halley przekona\u0142 Heweliusza, aby pozwoli\u0142 im wykorzysta\u0107 jego pomiary do nowoczesnych teleskop\u00f3w. Heweliusz zademonstrowa\u0142 swoje metody Halley\u2019owi. Ich dyskusje wp\u0142yn\u0119\u0142y na przysz\u0142ego odkrywc\u0119 komety Halleya.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"870\" height=\"599\" src=\"https:\/\/cdn.igdansk.com\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/05\/17160812\/image-80.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-13596\" srcset=\"https:\/\/cdn.igdansk.com\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/05\/17160812\/image-80.png 870w, https:\/\/cdn.igdansk.com\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/05\/17160812\/image-80-300x207.png 300w, https:\/\/cdn.igdansk.com\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/05\/17160812\/image-80-768x529.png 768w, https:\/\/cdn.igdansk.com\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/05\/17160812\/image-80-696x479.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 870px) 100vw, 870px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p>Astronom obserwowa\u0142 plamy na s\u0142o\u0144cu, odkry\u0142 libracj\u0119 Ksi\u0119\u017cyca i cztery komety \u2013 w 1652, 1661, 1672 i 1677 roku. Opublikowa\u0142 kilka monumentalnych ksi\u0105\u017cek, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych najbardziej znana to &#8222;Selenographia&#8221; (1647), a tak\u017ce &#8222;De nativa Saturni facie ejusque varis Phasibus&#8221; (1656), &#8222;Prodromus Cometicus&#8221; (1665), a tak\u017ce krytykowana &#8222;Cometographia&#8221; (1668). By\u0142 tak\u017ce autorem &#8222;Historiola Mirae&#8221; (1662), w kt\u00f3rym nazwa\u0142 i opisa\u0142 okresow\u0105 gwiazd\u0119 zmienn\u0105 Omicron Ceti Mira.<\/p>\n\n\n\n<p>Heweliusz opublikowa\u0142 ksi\u0105\u017ck\u0119 w dw\u00f3ch cz\u0119\u015bciach &#8222;Machina niebieska&#8221; &#8211; pierwszy tom w 1673, a drugi w 1679, kt\u00f3ra jest niezwykle wa\u017cnym dzie\u0142em astronoma, poniewa\u017c zawiera opis jego instrument\u00f3w i wynalazk\u00f3w. W tym tek\u015bcie opisa\u0142 r\u00f3wnie\u017c swoje metody obserwacji. Ostatni\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0105, kt\u00f3r\u0105 napisa\u0142, by\u0142a &#8222;Annus Climactericus sive Rerum Uranicarum Observationum Annus Quadragesimus Nonus&#8221;. Praca zosta\u0142a opublikowana w 1685 roku.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"900\" height=\"608\" src=\"https:\/\/cdn.igdansk.com\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/05\/17160811\/image-81.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-13599\" srcset=\"https:\/\/cdn.igdansk.com\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/05\/17160811\/image-81.png 900w, https:\/\/cdn.igdansk.com\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/05\/17160811\/image-81-300x203.png 300w, https:\/\/cdn.igdansk.com\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/05\/17160811\/image-81-768x519.png 768w, https:\/\/cdn.igdansk.com\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/05\/17160811\/image-81-696x470.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 900px) 100vw, 900px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p>Jan Heweliusz zmar\u0142 w swoje 76. urodziny, 28 stycznia 1687 roku. Zosta\u0142 pochowany w ko\u015bciele \u015bw. Katarzyny, niedaleko swojego obserwatorium. Miejsce, w kt\u00f3rym znajdowa\u0142 si\u0119 obiekt naukowy, zosta\u0142o zniszczone podczas II wojny \u015bwiatowej. Najwa\u017cniejszym pomnikiem astronoma jest uwa\u017cany ten, na kt\u00f3rym on siedzi na krze\u015ble i patrzy w niebo. Naukowiec jest zwi\u0105zany z Gda\u0144skiem.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Jan Heweliusz \u2014 jeden z historycznych symboli Gda\u0144ska. Uczony znany jest jako wielki intelektualista &#8211; wraz z urodzonym w mie\u015bcie Danielem Fahrenheitem i Arturem Schopenhauerem. Za \u017cycia astronoma jego obserwatorium by\u0142o znane jako jedno z najwa\u017cniejszych o\u015brodk\u00f3w astronomii w Europie, pisze igdansk.com. \u017byciorys Urodzi\u0142 si\u0119 28 stycznia 1611 roku w rodzinie Abrahama i Korduli Gewelke. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":311,"featured_media":12850,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4823],"tags":[5655,5657,5658,5662,5510,5513,5639,5659,5660,5661,5656,5654,5650,5427,5519],"motype":[4828],"moformat":[83],"moimportance":[35],"class_list":{"0":"post-13589","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-innovator","8":"tag-biografia-i-odkrycia-astronoma-jana-heweliusza","9":"tag-jan-heweliusz","10":"tag-jeden-z-historycznych-symboli-gdanska","11":"tag-ksiazki-i-wynalazki-heweliusza","12":"tag-naukowcy-z-gdanska","13":"tag-naukowcy-z-politechniki-gdanskiej","14":"tag-naukowcy-z-uniwersytetu-gdanskiego","15":"tag-nazwisko-gewelke","16":"tag-obserwatorium-naukowa-korona-miasta","17":"tag-obserwatorium-heweliusza","18":"tag-odkrycia-astronoma-jana-heweliusza","19":"tag-pierwszy-atlas-ksiezyca","20":"tag-postep-naukowy","21":"tag-slawni-ludzie","22":"tag-znani-naukowcy","23":"motype-eternal","24":"moformat-longread-short","25":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/igdansk.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13589","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/igdansk.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/igdansk.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/igdansk.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/311"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/igdansk.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13589"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/igdansk.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13589\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13602,"href":"https:\/\/igdansk.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13589\/revisions\/13602"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/igdansk.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12850"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/igdansk.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13589"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/igdansk.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13589"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/igdansk.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13589"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/igdansk.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=13589"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/igdansk.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=13589"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/igdansk.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=13589"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}