{"id":13194,"date":"2023-02-28T17:48:11","date_gmt":"2023-02-28T16:48:11","guid":{"rendered":"https:\/\/igdansk.com\/?p=13194"},"modified":"2023-02-28T17:48:23","modified_gmt":"2023-02-28T16:48:23","slug":"leczenie-kobiet-i-medycyna-ludowa-w-sredniowiecznym-gdansku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/igdansk.com\/pl\/eternal-leczenie-kobiet-i-medycyna-ludowa-w-sredniowiecznym-gdansku","title":{"rendered":"Leczenie kobiet i medycyna ludowa w \u015bredniowiecznym Gda\u0144sku"},"content":{"rendered":"\n<p>Zdrowie cz\u0142owieka zawsze stanowi\u0142o podstawow\u0105 warto\u015b\u0107 w \u017cyciu. Okres \u015bredniowiecza nie by\u0142 wyj\u0105tkiem, gdy\u017c nawet w ciemnych wiekach ludzko\u015bci medycynie po\u015bwi\u0119cano sporo uwagi. W Gda\u0144sku, podobnie jak w ca\u0142ej Polsce, \u00f3wczesne nauki medyczne dzia\u0142a\u0142y na bardzo niskim poziomie, a wysi\u0142ki specjalist\u00f3w skupia\u0142y si\u0119 g\u0142\u00f3wnie na dora\u017anym leczeniu opartym na zielarstwie \u2014 pisze <a href=\"http:\/\/igdansk.com\">igdansk.com<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_74 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-custom ez-toc-container-direction\">\n<label for=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a1c2d5aac76c\" class=\"ez-toc-cssicon-toggle-label\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/label><input type=\"checkbox\"  id=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a1c2d5aac76c\"  aria-label=\"Toggle\" \/><nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/igdansk.com\/pl\/eternal-leczenie-kobiet-i-medycyna-ludowa-w-sredniowiecznym-gdansku\/#Wplyw_kobiet_na_medycyne\" >Wp\u0142yw kobiet na medycyn\u0119<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/igdansk.com\/pl\/eternal-leczenie-kobiet-i-medycyna-ludowa-w-sredniowiecznym-gdansku\/#Walka_z_chorobami\" >Walka z chorobami<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/igdansk.com\/pl\/eternal-leczenie-kobiet-i-medycyna-ludowa-w-sredniowiecznym-gdansku\/#Szkorbut\" >Szkorbut<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/igdansk.com\/pl\/eternal-leczenie-kobiet-i-medycyna-ludowa-w-sredniowiecznym-gdansku\/#Zakazenia_zoladka_i_leczenie_ziolami\" >Zaka\u017cenia \u017co\u0142\u0105dka i leczenie zio\u0142ami<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Wplyw_kobiet_na_medycyne\"><\/span>Wp\u0142yw kobiet na medycyn\u0119<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Przed epok\u0105 O\u015bwiecenia dziedzina medycyny w\u0142a\u015bciwie si\u0119 nie rozwija\u0142a. W nag\u0142ych wypadkach pomaga\u0142y kroniki rodzinne \u2014 mieszczanie zapisywali swoj\u0105 wiedz\u0119 i umiej\u0119tno\u015bci oraz przekazywali je z pokolenia na pokolenie. Przepisy na domowe lekarstwa, a tak\u017ce staropolskie zielniki i poradniki medyczne pozwala\u0142y ludziom radzi\u0107 sobie z niekt\u00f3rymi bol\u0105czkami, zapobiega\u0107 infekcjom i nie dopuszcza\u0107 do rozwoju choroby.<\/p>\n\n\n\n<p>W kronikach tych mo\u017cna by\u0142o znale\u017a\u0107 do\u015b\u0107 szczeg\u00f3\u0142owe informacje na temat leczenia dolegliwo\u015bci kobiecych, w szczeg\u00f3lno\u015bci bolesnych miesi\u0105czek, b\u00f3lu g\u0142owy \u0456 brzucha, b\u00f3l\u00f3w reumatycznych. W dokumentacji znajdowa\u0142y si\u0119 nawet porady dotycz\u0105ce dbania o urod\u0119, w tym piel\u0119gnacji w\u0142os\u00f3w i sk\u00f3ry oraz zachowania pi\u0119knego u\u015bmiechu.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"621\" src=\"https:\/\/cdn.igdansk.com\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/02\/17161053\/image-4.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-13195\" srcset=\"https:\/\/cdn.igdansk.com\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/02\/17161053\/image-4.png 800w, https:\/\/cdn.igdansk.com\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/02\/17161053\/image-4-300x233.png 300w, https:\/\/cdn.igdansk.com\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/02\/17161053\/image-4-768x596.png 768w, https:\/\/cdn.igdansk.com\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/02\/17161053\/image-4-696x540.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p>W \u015bredniowiecznym Gda\u0144sku kobiety pe\u0142ni\u0142y rol\u0119 domowych &#8222;lekarzy&#8221; \u2014 zielarzy i kucharzy. Gdy zio\u0142a nie pomaga\u0142y, zwraca\u0142y si\u0119 do cyrulik\u00f3w, uzdrowicieli, szarlatan\u00f3w, cudotw\u00f3rc\u00f3w i lekarzy. Najwi\u0119kszym szacunkiem cieszyli si\u0119 lekarze obcego pochodzenia (Niemcy, \u017bydzi, Francuzi), cho\u0107 Polak\u00f3w nie omijali. Rozpoznanie choroby opiera\u0142o si\u0119 zazwyczaj na klasyfikacji objawowej, czyli zewn\u0119trznym zbadaniu pacjenta i zadaniu mu okre\u015blonych pyta\u0144. Zalecano zwracanie uwagi na zewn\u0119trzne oznaki chorych, w tym mimik\u0119 twarzy, oczy, sk\u00f3r\u0119, j\u0119zyk, w\u0142osy i paznokcie. Obserwowano r\u00f3wnie\u017c oddech, spos\u00f3b poruszania si\u0119, a nawet temperament.<\/p>\n\n\n\n<p>Nawet wykszta\u0142cone i zamo\u017cne kobiety wierzy\u0142y w czary i cudowne uzdrowienia. Mieszczanie starali si\u0119 zachowa\u0107 zdrowie na r\u00f3\u017cne sposoby: korzystali z k\u0105pieli termalnych, stosowali \u015brodki emetyczne i przeczyszczaj\u0105ce, regularnie spo\u017cywali wody mineralne, syropy, w\u00f3dki zio\u0142owe i nalewki, w kt\u00f3rych rozpuszczali nawet minera\u0142y lub z\u0142oto, a tak\u017ce inne mikstury.<\/p>\n\n\n\n<p>Praktykowana by\u0142a flebotomia wykonywana na r\u00f3\u017cnych cz\u0119\u015bciach cia\u0142a. Og\u00f3lna zasada by\u0142a taka, \u017ce w zale\u017cno\u015bci od leczonej choroby otwierano tylko \u017cy\u0142y znajduj\u0105ce si\u0119 najbli\u017cej bol\u0105cego miejsca.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Wed\u0142ug zalece\u0144 podr\u0119cznik\u00f3w, wymienione praktyki stosowane by\u0142y w przypadku wielu chor\u00f3b, m.in. zapalenia oczu, b\u00f3lu z\u0119b\u00f3w i dzi\u0105se\u0142, tr\u0105dziku, gor\u0105czki, dyskomfortu w klatce piersiowej, b\u00f3lu brzucha, miesi\u0105czki, zaburze\u0144 psychicznych.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Znan\u0105 \u00f3wczesn\u0105 praktyk\u0105 lecznicz\u0105 by\u0142o r\u00f3wnie\u017c stosowanie &#8222;r\u0105banych&#8221; (tzw. &#8222;krwawych&#8221;) baniek. Zabieg ten polega\u0142 na przyk\u0142adaniu do przeci\u0119tej sk\u00f3ry (najcz\u0119\u015bciej plec\u00f3w) gor\u0105cych baniek, do kt\u00f3rych zasysano krew.<\/p>\n\n\n\n<p>Wierzono r\u00f3wnie\u017c, \u017ce r\u00f3\u017cne amulety i kamienie noszone na szyi lub zmielone na proszek i dodawane do wina chroni\u0105 przed chorobami. Ludzie wierzyli, \u017ce beryl chroni przed zapaleniem oczu i nerek. Bia\u0142y bursztyn stosowano przeciw epilepsji, a koral uwa\u017cano za skuteczny w walce z podagr\u0105 i chorobami p\u0119cherza. Mieszczanie w okresie \u015bredniowiecza wierzyli, \u017ce szmaragdy dobrze wp\u0142ywaj\u0105 na wzrok, a kryszta\u0142 g\u00f3rski i per\u0142y wzmacniaj\u0105 serce, \u017co\u0142\u0105dek i si\u0142y witalne. Z\u0142oto natomiast mia\u0142o mie\u0107 w\u0142a\u015bciwo\u015bci hemostatyczne.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Walka_z_chorobami\"><\/span>Walka z chorobami<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Kobiety zmaga\u0142y si\u0119 z r\u00f3\u017cnymi chorobami, kt\u00f3re dotyka\u0142y zar\u00f3wno cia\u0142a, jak i duszy. Jednymi z najcz\u0119stszych by\u0142y choroby uk\u0142adu oddechowego, objawiaj\u0105ce si\u0119 kaszlem i duszno\u015bciami. Przedmiotem choroby by\u0142 r\u00f3wnie\u017c ciekn\u0105cy nos, czyli katar, kt\u00f3ry by\u0142 spowodowany infekcj\u0105 wirusow\u0105 roznoszon\u0105 drog\u0105 kropelkow\u0105.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"616\" src=\"https:\/\/cdn.igdansk.com\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/02\/17161052\/image-5.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-13198\" srcset=\"https:\/\/cdn.igdansk.com\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/02\/17161052\/image-5.png 800w, https:\/\/cdn.igdansk.com\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/02\/17161052\/image-5-300x231.png 300w, https:\/\/cdn.igdansk.com\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/02\/17161052\/image-5-768x591.png 768w, https:\/\/cdn.igdansk.com\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/02\/17161052\/image-5-696x536.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p>Te dolegliwo\u015bci by\u0142y leczone zio\u0142ami, kt\u00f3re zwykle mieszano z cukrem lub miodem, tworz\u0105c proste syropy. Na przyk\u0142ad gorczyca zmieszana z miodem i odrobin\u0105 mas\u0142a s\u0142u\u017cy\u0142a do leczenia kaszlu. Pomaga\u0142o to pozby\u0107 si\u0119 flegmy z zara\u017conych p\u0142uc. W przypadku utrudnionego oddychania zalecano stosowanie rumianku psiego zmieszanego z alkoholem lub czosnku zmieszanego ze smalcem wieprzowym, kt\u00f3ry nak\u0142adano na plecy i stopy chorego, najlepiej bezpo\u015brednio przed snem.<\/p>\n\n\n\n<p>Migreny by\u0142y r\u00f3wnie\u017c cz\u0119st\u0105 dolegliwo\u015bci\u0105 w\u015br\u00f3d kobiet. Zalecano ich leczenie ok\u0142adami z kwa\u015bnego chleba razowego lub kwa\u015bnego ciasta w po\u0142\u0105czeniu z kminkiem, kwiatami bzu i octem r\u00f3\u017canym.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Powszechne by\u0142y r\u00f3wnie\u017c choroby oczu, takie jak trachoma, zapalenie spoj\u00f3wek czy kurza \u015blepota, kt\u00f3re z powodu s\u0142abej wiedzy i mo\u017cliwo\u015bci leczenia cz\u0119sto prowadzi\u0142y do cz\u0119\u015bciowej, a nawet ca\u0142kowitej \u015blepoty. Zazwyczaj stosowano cebul\u0119, artemi\u0119, koper i pio\u0142un, kt\u00f3re w zale\u017cno\u015bci od potrzeby \u0142\u0105czono z miodem, w\u00f3dk\u0105, t\u0142uszczem przepi\u00f3rczym lub octem, a mieszanki te wk\u0142adano bezpo\u015brednio do oczu lub rozsmarowywano na powiekach.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Szkorbut\"><\/span>Szkorbut<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Szczeg\u00f3lnie uci\u0105\u017cliw\u0105 chorob\u0105, na kt\u00f3r\u0105 cierpia\u0142y kobiety w \u015bredniowiecznym Gda\u0144sku by\u0142 szkorbut (tzw. gnilec lub cynga), kt\u00f3ry by\u0142 spowodowany z\u0142ym od\u017cywianiem i brakiem witamin, zw\u0142aszcza witaminy C. By\u0142a to w\u00f3wczas do\u015b\u0107 powszechna choroba. Kobiety skar\u017cy\u0142y si\u0119 g\u0142\u00f3wnie na b\u00f3le z\u0119b\u00f3w, ropnie, pr\u00f3chnic\u0119 oraz obrz\u0119k twarzy spowodowany zapaleniem jamy ustnej.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"625\" src=\"https:\/\/cdn.igdansk.com\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/02\/17161051\/image-6.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-13201\" srcset=\"https:\/\/cdn.igdansk.com\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/02\/17161051\/image-6.png 800w, https:\/\/cdn.igdansk.com\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/02\/17161051\/image-6-300x234.png 300w, https:\/\/cdn.igdansk.com\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/02\/17161051\/image-6-768x600.png 768w, https:\/\/cdn.igdansk.com\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/02\/17161051\/image-6-696x544.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p>Z\u0142e od\u017cywianie, w tym spo\u017cywanie nadmiernej ilo\u015bci s\u0142odyczy, syrop\u00f3w, kandyzowanych owoc\u00f3w i ciast, w po\u0142\u0105czeniu z niew\u0142a\u015bciw\u0105 higien\u0105, prowadzi\u0142o do pr\u00f3chnicy i w ko\u0144cu utraty z\u0119b\u00f3w. Mimo problem\u00f3w z z\u0119bami i chor\u00f3b jamy ustnej, kobiety chcia\u0142y mie\u0107 pi\u0119kny u\u015bmiech i aby to osi\u0105gn\u0105\u0107, stosowa\u0142y r\u00f3wnie\u017c zio\u0142a.<\/p>\n\n\n\n<p>Pozytywne dzia\u0142anie mia\u0142 Babim\u00f3r, czyli mech z czarnego bzu \u2014&nbsp; pomaga\u0142 na rozchwiane lub &#8222;klikaj\u0105ce&#8221; z\u0119by. Nale\u017ca\u0142o go zmiesza\u0107 z czerwonym winem i p\u0142uka\u0107 tym p\u0142ynem usta. B\u00f3l z\u0119b\u00f3w pr\u00f3bowano u\u015bmierzy\u0107 barwinkiem, czosnkiem i cebul\u0105. Any\u017c i dzi\u0119giel mia\u0142y likwidowa\u0107 nie\u015bwie\u017cy oddech.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Zakazenia_zoladka_i_leczenie_ziolami\"><\/span>Zaka\u017cenia \u017co\u0142\u0105dka i leczenie zio\u0142ami<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Cz\u0119st\u0105 dolegliwo\u015bci\u0105 kobiet by\u0142y r\u00f3wnie\u017c zapalenia \u017co\u0142\u0105dka, spowodowane niew\u0142a\u015bciwym od\u017cywianiem oraz z\u0142\u0105 higien\u0105. Objawami tych chor\u00f3b by\u0142y: biegunka, silne b\u00f3le organ\u00f3w wewn\u0119trznych, gor\u0105czka i wymioty. Na biegunk\u0119 stosowano przede wszystkim arcydzi\u0119giel lekarski i rzep\u0119, kt\u00f3re spo\u017cywano z kapust\u0105, burakami lub szpinakiem. Na biegunk\u0119 zalecano r\u00f3wnie\u017c barwinek, kt\u00f3ry nale\u017ca\u0142o je\u015b\u0107 zmieszany z czerwonym winem. Natomiast z problemami trawiennymi pr\u00f3bowano sobie radzi\u0107 za pomoc\u0105 og\u00f3recznika, kt\u00f3ry najlepiej sprawdza\u0142 si\u0119 w po\u0142\u0105czeniu ze szpinakiem i olejem ze s\u0142odkich migda\u0142\u00f3w lub \u015bwie\u017cym mas\u0142em.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"624\" src=\"https:\/\/cdn.igdansk.com\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/02\/17161050\/image-7.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-13204\" srcset=\"https:\/\/cdn.igdansk.com\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/02\/17161050\/image-7.png 800w, https:\/\/cdn.igdansk.com\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/02\/17161050\/image-7-300x234.png 300w, https:\/\/cdn.igdansk.com\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/02\/17161050\/image-7-768x599.png 768w, https:\/\/cdn.igdansk.com\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/02\/17161050\/image-7-696x543.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p>W leczeniu tych dolegliwo\u015bci pomaga\u0142y bzy, z kt\u00f3rych przygotowywano knoty. Arkusze materia\u0142u moczono w ok\u0142adach z torfu. Nast\u0119pnie stosowano go &#8222;od krzy\u017ca przez krocze a\u017c do progu \u0142ona&#8221;, g\u0142\u00f3wnie u kobiet, kt\u00f3re by\u0142y w okresie po\u0142ogu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Zdrowie cz\u0142owieka zawsze stanowi\u0142o podstawow\u0105 warto\u015b\u0107 w \u017cyciu. Okres \u015bredniowiecza nie by\u0142 wyj\u0105tkiem, gdy\u017c nawet w ciemnych wiekach ludzko\u015bci medycynie po\u015bwi\u0119cano sporo uwagi. W Gda\u0144sku, podobnie jak w ca\u0142ej Polsce, \u00f3wczesne nauki medyczne dzia\u0142a\u0142y na bardzo niskim poziomie, a wysi\u0142ki specjalist\u00f3w skupia\u0142y si\u0119 g\u0142\u00f3wnie na dora\u017anym leczeniu opartym na zielarstwie \u2014 pisze igdansk.com. Wp\u0142yw kobiet [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":319,"featured_media":12479,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4821],"tags":[5416,5400,5406,5408,5410,5399,5396,5409,5402,5415,5397,5401,5413,5412,5411,5414],"motype":[4828],"moformat":[83],"moimportance":[35],"class_list":{"0":"post-13194","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-healthy","8":"tag-ciekawostki-o-medycynie","9":"tag-historia-medycyny","10":"tag-historia-rozwoju-medycyny","11":"tag-leczenie-kobiet","12":"tag-leczenie-kobiet-i-medycyna-ludowa-w-sredniowiecznym-gdansku","13":"tag-medycyna-ludowa","14":"tag-medycyna-ludowa-na-kaszubach","15":"tag-medycyna-ludowa-w-sredniowiecznym-gdansku","16":"tag-medycyna-w-przeszlosci","17":"tag-medycyna-z-gdanska","18":"tag-metody-leczenia","19":"tag-rozwoj-medycyny","20":"tag-szkorbut","21":"tag-walka-z-chorobami","22":"tag-wplyw-kobiet-na-medycyne","23":"tag-zakazenia-zoladka-i-leczenie-ziolami","24":"motype-eternal","25":"moformat-longread-short","26":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/igdansk.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13194","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/igdansk.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/igdansk.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/igdansk.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/319"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/igdansk.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13194"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/igdansk.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13194\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13207,"href":"https:\/\/igdansk.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13194\/revisions\/13207"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/igdansk.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12479"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/igdansk.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13194"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/igdansk.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13194"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/igdansk.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13194"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/igdansk.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=13194"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/igdansk.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=13194"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/igdansk.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=13194"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}